Afyonkarahisar’ın 2024 yılına ait nüfus, aile, eğitim ve demografik verileri, kentin sosyolojik yapısına dair çarpıcı bir tablo ortaya koydu. Erkek ve kadın nüfusunun neredeyse birebir olduğu şehirde asıl dikkat çeken başlıklar; düşen doğum oranları, artan boşanmalar ve giderek yaşlanan nüfus oldu.
Kentte 375 bin 263 erkek, 374 bin 930 kadın olmak üzere toplam nüfus 750 bin 193 kişi olarak kayıtlara geçti. Bu dengeli dağılım toplumsal cinsiyet açısından stabil bir yapı gösterse de nüfusun önemli bir bölümünün ilçe ve köylerde yaşaması, kentsel cazibenin sınırlı kaldığını ortaya koyuyor.
Ortalama Yaş 36: Risk Kapıda
Afyonkarahisar’da ortalama yaş 36. Türkiye ortalamasına yakın olan bu veri, kentin henüz “yaşlanan şehir” kategorisine girmediğini gösteriyor. Ancak göç ve doğum verileri birlikte okunduğunda, bu ortalamanın önümüzdeki yıllarda yükselme riski taşıdığı görülüyor.
Göç Dengesi Afyon Aleyhine
2008-2024 yılları arasında Afyonkarahisar’ın diğer illerden aldığı göç 20 bin 801 kişi olurken, verdiği göç 25 bin 35 kişi oldu. Aynı dönemde yurt dışına verilen göç ise 4 bin 202 kişi olarak kaydedildi. Özellikle Emirdağ, Bolvadin ve Sandıklı hattında yoğunlaşan gurbetçi göçü, kentin nüfus yapısını doğrudan etkiliyor. İl genelinde yaşayan 9 bin 63 yabancı uyruklu nüfus ise Afyon’un sınırlı da olsa uluslararası göçten etkilendiğini gösteriyor.
Yalnız Yaşam Artıyor, Geniş Aile Geriliyor
2024 verilerine göre Afyonkarahisar’da toplam 228 bin 770 hane bulunuyor. Bunun 47 bin 781’i tek kişilik hane. Çekirdek aile sayısı 137 bin 286 ile hâlâ baskın olsa da 38 bin 977 geniş aile sayısı, kuşaklar arası birlikte yaşam kültürünün zayıfladığını ortaya koyuyor.
Hiç evlenmeyen nüfusun 146 bin 204 kişiye ulaşması, evlilik yaşının yükseldiğini ve evliliğin toplumsal öncelikler arasında gerilediğini gösteriyor. Evli nüfus hâlâ çoğunlukta olsa da eski ivmesini kaybetmiş durumda.
Doğumlar Düşüyor, Doğal Artış Zayıflıyor
2009 yılında 11 bin 827 olan doğum sayısı, 2024’te 7 bin 716’ya geriledi. Buna karşın 2024 yılında 5 bin 497 vefat gerçekleşti. Doğum ve ölüm sayıları arasındaki farkın giderek kapanması, doğal nüfus artışının ciddi biçimde zayıfladığını gözler önüne seriyor. 2021 yılındaki yüksek ölüm rakamları ise pandemi etkisini net biçimde yansıtıyor.
Boşanmada Rekor, Evlenmede Düşüş
2009-2024 döneminde toplam 27 bin 145 boşanma yaşandı. 2024 yılı ise 1.669 boşanma ile rekor yılı oldu. Aynı yıl gerçekleşen evlilik sayısı 4 bin 811 ile sınırlı kaldı. Bu tablo, evlilik kurumunun sürdürülebilirliğinin giderek daha fazla sorgulandığını gösteriyor.
Eğitimde Potansiyel Var, Tutma Sorunu Büyük
Kentte 12 bin 673 kişi hâlâ okuma yazma bilmiyor. Buna karşın 98 bin 228 kişi yüksekokul, fakülte veya lisans mezunu. Bu veri, Afyonkarahisar’da ciddi bir eğitimli insan kaynağı bulunduğunu ancak bu potansiyelin şehirde ne kadar tutulabildiğinin sorgulanması gerektiğini ortaya koyuyor.
Yorumlar
Kalan Karakter: